Остуоруйа кудуга

Биир бэһиэлэй Уолчаан олорбут диэн буолар. Ийэтэ уонна Аҕата иккиэн бэһиэлэй майгылаахтар. Оттон Уолчаан киниэхэ Ийэтэ аахпыт Экзюпери кинигэигэр баар уолчаан курдук мэлдьи кыракый сылдьыан баҕарарэбит. Ону таһынан ыттаныан эбэтэр кыракый куоскаланыан, эбэтэр хомяк доҕордонуон баҕарар.Ону Ийэтэ да, Аҕата да утарбаттар, тоҕо диэтэххэ, кинилэр олус көрдөөх майгылаахтар уонна үтүө санаалаахтар. Онон дьиэлэригэр арбаҕар түүлээх Рей диэн ыт баар буолбут. Кини эмиэ дьонун курдук көрдөөх уонна үтүөкэн санаалаах эбит.

Ийэ уонна Аҕа мэлдьи үлэлии, түбүгүрэ сылдьаллар, оттон Уолчаан өссө да олус кыра. Онон Рей сыапка бааллыбыт уонна олус диэн чуҥкуйбут. Ийэлэрэ аһынан ыты сүөрэн кэбиспит, Рей үөрбүт-көппүт, сүүрэкэлээбит, ону-маны үрбүтэ буолбут. Оттон сарсыарда Рей суох буолбут — улахан массыына суоппара ыт туохтан үөрэн массыына анныгар киирэн биэрбитин билбэт буоллаҕа. Ийэлэрэ ытаабыт, оттон уол бүтүн биир сылынан улааппыт курдук буолбут. “Оҕолор улааталлара тоҕо түргэнэй” – диэн, Рей туһунан умна туран, Ийэлэрэ дьиктиргээбит.

Оттон дьиэ кэргэҥҥэ икки көп түүлээх куоскачааннар баар буолбуттар – Рыжик уонна Мурка. Эдьиийдии бырааттыылар бэйэ бэйэлэригэр уонна хаһаайыттарыгар олус убаммыттар. Онон бары эмиэ олус бэһиэлэй уонна үтүө санаалаах буолбуттар. Куоскачааннар аһыылларын олус сөбүлүүллэрэ, оттон Аҕалара эппит: “Алыс айах адаҕалара буолсулар”.Онон Аҕалара Рыжигы доҕоругар бээхтээбит. Рыжигы илдьибиттэрин кэнниттэн Мурка санааҕа түспүт, доҕорун сүтэрбититтэн хараастан массыына анныгар ыстанан өлбүт. Ону Уолчаан барытын көрбүт уонна бииргэ оонньуур доҕотторуттан быдан аҕа киһи курдук буолбут. Аҕыйах хонон баран Рыжик төннөн кэлбит — Мурката суох саҥа хаһаайыҥҥа кыайан олорботох. Ол эрэн, барыта уларыйбыт эбит: Уолчаан атын киһи буолбут, Мурка суох. Тугу да төттөрү эргитэр кыах суох. Оттон Ийэлрэ өссө күүскэ дьиктиргиир: “Уолчаан хайдах улааппытын билбэккэ да хаалбыппын”.

Дьиэҕэ эмиэ үөрүү-көтүү — Дик диэн ыт оҕотун ылбыттар. Дик күнүнэн буолбакка, хас чаас аайы улаатар. Онон сотору сүүнэ ыт буолбут. Кинини бары таптыыллар, ол эрэн Ийэ да, Аҕа да үлэлэрэ элбэх, Уолчаан улаатан хаалбыт ыкка чугаһыырын боболлор. Онтон Дик чуҥкуйан барбыт. Ийэлэрэ: “Онтон бэйэбин буруйдаах курдук сананабын да, миэхэ Уолчаан эрэ үчүгэйдик сырыттын” — диир. Оттон Дик тула түбүгүрэр соло суох. Бары санааҕа ылларбыттар. Уочаан тоҕо барыта сатамньыта суоҕуй дии саныыр: кини Ийэтин да, Аҕатын да, Дигы да таптыыр, барыттан бары үөрэр. Ол эрэн, хайдах да оҕо сааһын тохтотор кыаҕа суох. Уолчаан улам улахан киһи буолан эрэр. Олус санаарҕабыллаах!

Оттон Дик Ийэни, Аҕаны уонна Уолчааны үөрэ-көтө көрсөр, эккэлиир уонна бэйэтэ улааттар улаатар. Ону баара саҥа хаһаайыннанар буолла — Аҕалара хайаларын эрэ “үчүгэй киһи” диэтэ уонна Дигы киниэхэ биэрдэ. Ийэлэрэ онтон олус санаарҕаабыт, оттон Аҕалара бэйэтин буруйдаах курдук санаммыт. Ол сылдьан Уоллара тоҕо эрэ улахан киһи буолан хаалбытын өйдөөн да көрбөтөхтөр.

Билигин эргэ ыт уйатыгар мас кыстанан турар. Дьиэ кэргэн уу нуһараҥ олоҕо биирдэ эмэ Дик саҥа хаһаайыныгар төлөпүөннээтэхтэринэ айманан ылар. Оттон кыччыгый принц туһунан кинигэ ампаарга быыллыйбыта ыраатта.

– Аҕаа, куоска оҕотун атыылаһабыт дуо? – диэн ыйытар улааппыт Уолчаан кырачаан кыыһа.

– Суох ини. Тоҕо диэтэххэ, эн түргэн баҕайытык улаатыаххар баҕарбаппын, – диэн хоруйдуур улаатан хаалбыт, санааҕа баттаппыт Уолчаан.

Надежда Гамова,

8 «Б» кылаас,

Тим б.,

Курска уобалас